“Ik heb me nooit patiënt willen voelen”

Anita Witzier is ambassadeur voor het Reumafonds

KRO-presentatrice Anita Witzier, bekend van Memories en Tien voor taal, is sinds 2001
ambassadeur voor het Reumafonds. Haar reuma artritis is dankzij medicijnen goed onder
controle. ‘Het voornaamste is zelf je ziekte te accepteren. Maar mijn reuma mag eigenlijk
geen naam hebben.’

Tekst Nicole Mulders
Foto Ronald J. Reinders

Anita Witzier

Waarom werd u ambassadeur van het Reumafonds?
‘Ze vroegen mij omdat ik reuma heb. En het fonds was op zoek naar een bekende persoonlijkheid. Het wilde meer bekendheid geven aan reuma en meer bewustzijn over de ziekte scheppen. Ze wilden ook het misverstand uit de weg ruimen dat het een oudemensenziekte zou zijn. Het kan iedereen treffen. Bovendien is lang niet altijd aan de buitenkant te zien dat iemand reuma heeft. Daarbij komt dat reumapatiënten zich de ene dag fit en energiek voelen, en een andere dag weinig kunnen ondernemen. Dat maakt de beeldvorming lastig. Ik dacht óók dat reuma een ouderdomsziekte was. Iets dat enkel zeventigplussers overkwam. Maar ook jongeren worden erdoor geveld. Bovendien heeft het zo veel verschillende verschijningsvormen. Reumapatiënten kun je onmogelijk over één kam scheren. Dat maakt het stellen van een diagnose ook zo moeilijk. Ik heb toegezegd, omdat ik heel pragmatisch ben ingesteld. Het fonds kan altijd een beroep op me doen.
Regelmatig ontvang ik mails en brieven van patiënten die zeggen steun en hoop te vinden door mijn verhaal. Doordat ik ondanks mijn reuma nog midden in het leven sta, werk en veel reis. De mensen nemen daar een voorbeeld aan. Ik heb niet de pretentie dat ik veel verschil kan maken, maar alle beetjes helpen.’

Helpt het ambassadeurschap u zelf om te gaan met reuma?
‘Ik heb me nooit patiënt willen voelen. In het begin niet, en nu niet. Ik wilde daar nooit aan toegeven. Was bang dat ik me daardoor juist zieker zou voelen. Dat ik afhankelijk van anderen zou worden, en dat was een enorm schrikbeeld. Ik weigerde vooral ook als patiënt benaderd te worden en buitenspel te komen staan. Op congressen zag ik hoe slecht reumapatiënten eraan toe konden zijn. Bij mij viel het dan relatief mee. Ik ben ook geen lid van een patiëntenvereniging. Ik vind dat die haar aandacht beter kan richten op mensen die wel last van reuma hebben.’

Een kleine tien jaar heeft u reuma. Hoe uitte zich dat destijds?
‘Ik heb de eerste jaren enkele zware reuma-aanvallen gehad en had destijds veel last van ontstekingen in mijn gewrichten, vooral in mijn knieën en heupen. Ik kon bijna niet lopen. Ik gebruikte krukken of sleepte me op mijn billen door het huis. Dat heeft een paar jaar geduurd. Ik heb er dankzij ontstekingsremmers nog nauwelijks last van. Het gaat al jaren erg goed met me. Ik ben er weinig mee bezig, en het speelt amper een rol in mijn leven. Ik vind dat mijn reuma eigenlijk geen naam mag hebben. De eerste jaren was ik wel razend en voelde ik me machteloos.
Dat mij dat moest overkomen, ondanks gezond leven en veel bewegen. Ik wist niet wat er gebeurde en vroeg me af wat ik verkeerd had gedaan. Ik moest een compleet nieuwe situatie leren accepteren.’

Waar heeft u het meest baat bij gehad?
‘De medicijnen. Maar vooral ook de onvoorwaardelijke steun van mijn collega’s. Zij deden nooit ingewikkeld, gingen er heel makkelijk mee om en vonden overal een oplossing voor. Ik kwam soms met een rolstoel naar mijn werk, en kon het presenteren voor de televisie gewoon zittend doen. Dat was geen enkel probleem. Ik ben slechts één dag uit de roulatie geweest. Toen kon ik gewoonweg niet werken. Dat was een harde klap. Ik heb toen even hard gehuild. Maar mijn collega’s reageerden begripvol. De steun van hen was onmisbaar. Vandaar ook het belang van de Support Award (zie hieronder). Ook leerde ik ervan dat ik niet onmisbaar ben.’

Uit onderzoek van het Reumafonds blijkt dat bewegen goed is voor reumapatiënten. Doet u aan sport?
‘Ik loop soms hard Dat vind ik heerlijk, en dat gaat goed. Maar ik moet dat niet te vaak doen. Daarnaast doe ik veel aan krachttraining. De eerste jaren kon ik dat niet, maar ik deed, toen wel allerlei spieroefeningen, waardoor mijn spieren sterker werden. Ik ben er trouwens van overtuigd dat sporten voor iedereen gezond is. Met of zonder reuma.’

Hoe is uw ervaring met medisch personeel?
‘Die ervaring is gelukkig beperkt. Ik heb het geluk gehad geen zorg aan huis te hoeven nemen. Een oppas voor mijn zoon Bram had ik destijds al, en dat was die eerste jaren heel handig Ook ben ik nooit in het ziekenhuis opgenomen geweest. Over de arts die de diagnose destijds stelde, ben ik heel positief. Hij verkondigde geen bullshit en deed geen loze beloftes, maar vertelde me wat ik had en hoe we dat met medicijnen konden aanpakken. Dat heb ik als erg prettig ervaren. Helemaal mijn manier van doen.’

Hoe vindt u dat zorgpersoneel het beste met reumapatiënten kan omgaan?
‘Er zou meer aandacht aan de patiënten besteed mogen worden. Maar dat is afhankelijk van de tijd die verzorgenden hebben. En tijd wordt helaas veel schaarser door de afkalving van de zorg. Daarnaast zou zorgpersoneel begrip moeten tonen voor iemands ziekte, maar aan de andere kant patiënten ook moeten stimuleren en motiveren, zodat ze geen slachtoffer worden, maar juist hun eigen kracht ontdekken. Door ze te laten bewegen bijvoorbeeld, en dingen te laten ondernemen. En dat patiënten hun ziekte zelf leren accepteren. Dat is het allerbelangrijkste.’ •


Support Award

Anita Witzier is een van de juryleden van de Support
Award. Met deze jaarlijkse award wil het Reumafonds
aandacht vragen voor het thema ‘reuma en werk’. Ruim
1,5 miljoen mensen met reuma zijn jonger dan 65 jaar,
en twee derde van de mannen en de helft van de vrouwen
met reumatische klachten heeft betaald werk.
‘In tijden waarin het economisch minder gaat, moeten
werkgevers en werknemers er samen voor zorgen dat
het voor mensen nog steeds “veilig” is ervoor uit te
komen dat zij een chronische ziekte hebben. Begrip en
ondersteuning zij hiervoor een belangrijke basis’, benadrukt
Lodewijk Ridderbos, algemeen directeur van het
Reumafonds. Het Reumafonds wil over dit onderwerp een
maatschappelijke discussie op gang brengen. En werknemers
loven die hun collega met reuma dusdanig ondersteunen,
dat hij of zij aan het werk kan blijven.

Info: www.reumafonds.nl.